Kendimizde, farkında olduğumuz, neden olduğunu bildiğimiz, yine de, bir türlü değiştiremediğimiz davranışlarımız, duygularımız, düşüncelerimiz var. Ne kadar doğru, gerçek görünürlerse görünsünler, bunları “öğrenilmiş çaresizlik” olarak görüyorum.
Farkında olmak, fi tarihindeki bir nedenden ötürü “böyle” olduğumuzu tespit etmek, yeterli zannediyoruz. Bu durum, bizi yeni seçimler yapmaktan alıkoyuyor, yaşamın yeni seçimler yapmak değil de, daha çok farkında olmak, daha çok neden bulmak olduğunu zannettiriyor.
Peki, madem her şeyin farkındayız şunun da farkında mıyız: beyaz arabalar hakkında konuşursak, her yerde beyaz araba görüyoruz. Yaşamın ne kadar berbat olduğu, varoluşumuzun ne kadar işe yaramaz olduğu hakkında konuşursak, ne göreceğiz? Yaşam, bizi onaylamakla meşgul.
Hep daha da iyileşilebilir, her yeni(!) sorunun daha da içine girilebilir, dibi görülebilir. Efkarlanabiliriz, umutsuzluğa kendimizi ikna edebiliriz, her şeyin berbat olduğuna ve berbat olacağına da, öyle ki kendimizi mahvedebiliriz, yaşam bu, biz de böyleyiz, der, noktayı koyabiliriz.
Yaşama bir yapılacaklar listesi, çözülmesi gereken karmaşık bir gizem, peşinden koşulması gereken, kaçan bir tren gibi değil de, bir oyun gibi yaklaşmak hakkında düşünüyorum. Deniyorum. Çiğ de gelse, böyle düşündükçe, öğrenilmiş çaresizliklerimiz de, bir bir eriyor.
Oyun derken, temsil gibi de, tiyatroda, rolüne bürünmüş bir oyuncu gibi, örnek şu: spora giderken, goril imgelemek ki daha çok işimize yarar, koala mı? Zor bir konuşma öncesi, aslan imgelemek mi daha çok işimize yarar, penguen mi?
Benzer şekilde, karar vermemiz gereken anlarda, bilgelik mi çağırıyoruz, fevrilik mi? Uyku öncesi, huzur mu çağırıyoruz, kargaşa mı? Bu rolleri çağırdığımızda, geldiklerini görebiliyor muyuz? madem çok farkındayız, çok biliyoruz, neyi bekliyoruz?